Korzystanie z ubezpieczenia zdrowotnego w ramach NFZ w krajach Unii Europejskiej.

Jeżeli wyjechałeś z Polski do któregoś z państw członkowskich i zdarzy Ci się w tym państwie wypadek lub nagle tam zachorujesz, to masz prawo do korzystania z opieki medycznej w tych placówkach służby zdrowia, które funkcjonują w tym państwie w ramach powszechnego, krajowego systemu ubezpieczeniowego.

Pamiętaj, że Twoje leczenie w innym państwie członkowskim odbywać się będzie według tych samych reguł, norm prawnych, które obowiązują ubezpieczonych tego państwa. Oznacza to, że obowiązywać Cię będą wszystkie zasady związane z finansowaniem świadczeń zdrowotnych, jakie obowiązują ubezpieczonych mieszkańców państwa członkowskiego, w którym czasowo przebywasz. W związku z tym będziesz mógł nieodpłatnie skorzystać z tych świadczeń zdrowotnych, które należą się nieodpłatnie ubezpieczonym w państwie Twojego pobytu. Natomiast wszystkie koszty świadczeń zdrowotnych, które częściowo (na zasadzie współpłacenia) lub w całości ponosi ubezpieczony państwa Twojego pobytu, poniesiesz także i Ty.

Jeżeli planujesz pobyt czasowy w innym państwie członkowskim, to, przed wyjazdem z Polski, powinieneś zaopatrzyć się w formularz E 111 - "Zaświadczenie o uprawnieniu do świadczeń rzeczowych podczas pobytu w państwie członkowskim".
Formularz E 111 nie zapewnia pokrycia przez NFZ kosztów transportu medycznego do Polski oraz opłat za świadczenia zdrowotne, obowiązujących w większości państw. Aby uniknąć obciążenia tymi kosztami, wskazane jest wykupienie dodatkowego prywatnego ubezpieczenia. Od 1 stycznia 2006 r. zamiast formularza E 111 wydawana będzie Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego.

Uprawniony do uzyskania polskiego formularza E 111 jest każdy polski ubezpieczony. Polskim ubezpieczonym jesteś wtedy, gdy objęty jesteś powszechnym systemem ubezpieczenia zdrowotnego w Polsce. Powszechnym systemem ubezpieczenia zdrowotnego objęty jesteś, wtedy gdy każdego miesiąca składka na Twoje ubezpieczenie zdrowotne jest przekazywana do NFZ.

Formularz E 111 jest ważny tylko w takim okresie, na jaki został wystawiony przez oddział wojewódzki NFZ właściwy ze względu na miejsce Twojego zamieszkania. Pamiętaj, aby posiadać ważny formularz E 111 w trakcie całego Twojego pobytu poza granicami kraju.

Zgodnie z przepisami wspólnotowymi, na podstawie formularza E 111, w trakcie czasowego pobytu w innym państwie członkowskim przysługują Ci te wszystkie świadczenia zdrowotne, które:
- są niezbędne z medycznego punktu widzenia ,
- zostały udzielone w celu uniknięcia sytuacji, w której byłbyś zmuszony do powrotu na     
  terytorium Polski, aby uzyskać potrzebne leczenie.
Zatem masz prawo do korzystania z opieki medycznej w innym państwie członkowskim w takim zakresie, jaki umożliwi Ci kontynuowanie zaplanowanego pobytu w tym państwie  w bezpiecznych warunkach z medycznego punktu widzenia.
O tym, jakie świadczenia są Ci potrzebne w państwie członkowskim, w którym czasowo przebywasz, decyduje lekarz tego państwa, który udziela Ci opieki medycznej.

Opłaty za opiekę zdrowotną oraz leki
 
Każde państwo członkowskie posiada własne zasady finansowania świadczeń zdrowotnych udzielanych w ramach ubezpieczenia zdrowotnego. W niektórych państwach członkowskich opieka zdrowotna jest bezpłatna, w innych należy pokryć część kosztów za uzyskane świadczenia zdrowotne (ubezpieczony zobowiązany jest do współpłacenia swojego leczenia) bądź też pokryć pełne koszty uzyskanych świadczeń, a następnie starać się o ich całkowity lub częściowy zwrot.
Analogicznie sytuacja kształtuje się w przypadku leków uzyskiwanych w ramach ubezpieczenia. Przed wyjazdem z Polski do innego państwa członkowskiego warto zapoznać się z obowiązującymi w tym państwie zasadami finansowania opieki zdrowotnej. Znajomość tych zasad pozwoli Ci na korzystanie z takich samych praw, jakie przysługują ubezpieczonym tego państwa.

Refundacja kosztów (posiadając E 111)

Refundacja kosztów to zwrot kosztów, jakie poniosłeś podczas czasowego pobytu w innym państwie członkowskim (państwie pobytu) z powodu korzystania w tym państwie ze świadczeń zdrowotnych i leków. Wysokość kwoty należnej Ci refundacji wynika z obowiązującym w tym zakresie przepisów państwa pobytu.
Jeżeli, pomimo posiadania ważnego formularza E 111, w państwie Twojego pobytu istnieje obowiązek pokrywania wszystkich kosztów świadczeń zdrowotnych i/lub leków,,  a następnie możliwość ubiegania się o refundację całości lub części poniesionych kosztów, wówczas powinieneś w trakcie swojego pobytu w tym państwie członkowskim, wraz z formularzem E 111, złożyć wniosek o zwrot należnych kosztów w odpowiedniej, wyznaczonej do tego celu instytucji. Wniosek możesz złożyć osobiście lub za pośrednictwem poczty. Do wniosku należy dołączyć oryginały rachunków, recepty i dowody zapłaty. Pamiętaj, aby zachować kopie tych dokumentów dla siebie !
Uwaga.
Niektóre z państw wymagają załączenia do ww. wniosku dodatkowych dokumentów. Informacje na ten temat zamieszczone są w rozdziale pt.: „Zasady korzystania z opieki zdrowotnej w poszczególnych państwach członkowskich – opis”.
Jeżeli o zwrot kosztów starać się będziesz już po powrocie do Polski, to powinieneś złożyć stosowny wniosek wraz z formularzem E 111, oryginałami rachunków, receptami i dowodami zapłaty na adres wojewódzkiego oddziału  NFZ właściwego ze względu na miejsce Twojego zamieszkania. Właściwy oddział NFZ skontaktuje się z instytucją miejsca pobytu w państwie, w którym świadczenia zostały Ci udzielone i rozpocznie procedurę zwrotu należnych Ci  kosztów leczenia.
 
Opracowano na podstawie broszury informacyjnej pt" Opieka zdrowotna na terytorium państw członkowskich w Unii Europejskiej (UE) i pozostałych państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG)" znajdującej się na oficjalnej stronie NFZ pod adresem:
http://www.nfz-warszawa.pl.